9. Bewegend water

Bewegend water, in de vorm van een waterval of een woeste zee, behoort tot de meest gefotografeerde onderwerpen in de natuur. Iedereen die wel eens aan de voet van een waterval heeft gestaan, weet hoe indrukwekkend dit verschijnsel kan zijn. En de woeste golven van de zee tijdens een storm, trekken steeds weer grote aantallen mensen naar de kust. Toch is het fotograferen van bewegend water niet het meest eenvoudige dat er is. Vaak blijkt dat het effect, door gebruik van een verkeerde sluitertijd, niet is zoals we ons dat voorgesteld hadden.

Heb je weinig of geen ervaring met het fotograferen van een waterval en sta je voor het eerst van je leven met je camera bij de Niagara Falls of de Victoria watervallen, dan is het beste om gewoon geen enkel risico te nemen. Gebruik een statief en maak een serie foto's, met een grote range aan sluitertijden. Iedereen zal immers wel weten dat een langere tijd tot het bekende 'engelenhaar-effect' leidt, maar in hoe sterke mate is moeilijk te voorspellen als je geen extreme effecten wilt hebben.

Toch zijn er wel enkele richtlijnen te geven waarmee je een goede start kunt maken. Het woeste, opspattende water van de zee zullen we over het algemeen wel relatief scherp willen afbeelden, dus echt lange tijden zijn hierbij niet aan de orde. Gebruik rond de 1/125 seconde, bij een (veel) snellere tijd lijkt alles tot stilstand te komen en lijkt het water meer op ijs. Ook bij een waterval leidt een te snelle tijd tot 'bevriezen', maar hierbij hangt de juiste sluitertijd af van de grootte van de waterval. Zet je een 100 meter hoge waterval beeldvullend op de foto, dan zal je een langere tijd nodig hebben dan wanneer je een watervalletje van 5 meter beeldvullend pakt. Het effect wordt immers veroorzaakt door de hoeveelheid beweging over het beeld en bij dat kleine watervalletje beweegt het water dus relatief snel. De ervaring leert dat ook bij watervallen meestal geen snellere tijden dan rond de 1/125 seconde moeten worden gebruikt. Hoe lang je de tijd kiest voor een fraai 'engelenhaar-effect' is moeilijker te zeggen. Sluitertijden tot zo'n 1/15 seconde (maar dus ook sterk afhankelijk van de grootte van de waterval) leiden nog tot herkenbaar 'stromend water'. Kies je langere tijden dan pakweg 1 seconde, dan gaat alle structuur weg uit het water. Wat het beste resultaat oplevert is natuurlijk ook een kwestie van smaak.